تلویزیون اینترنتی آستان نیوز
بررسی مجموعه‌های علوم طبیعی موزه‌ها، در نشست تخصصی موزه رضوی
در نشست تخصصی «موزه‌ها و میراث اقیانوس‌ها با نگاهی به آثار گنجینه آبزیان» در موزه حرم مطهر رضوی، از مجموعه‌های علوم طبیعی در موزه‌ها بهعنوان منابعی پویا برای هویت سرزمینی، نام برده شد.
به گزارش آستان نیوز، این نشست با سخنرانی سهیل همتی، دارای دکتری مدرک دوگانه-هم‌زمان زمین‌شناسی گرایش دیرینه‌شناسی دانشگاه فردوسی مشهد و گرایش سیستماتیک، تکامل و تنوع زیستی دیرینه از دانشگاه سوربن فرانسه و با حضور جمعی از مدیران و کارشناسان سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، به همت معاونت موزه‌ها و گنجینه‌های فرهنگی این سازمان، در محل نگارخانه موزه رضوی، برگزار شد.
اهمیت موزه‌های علوم طبیعی
سهیل همتی در ابتدای نشست با طرح پرسش «چرا موزه‌های علوم طبیعی جایگاه ویژه‌ای در میان موزه‌ها دارند؟»، اظهار کرد: مجموعه‌های علوم طبیعی در موزه‌ها نه‌فقط ابزار آموزش و نمایش، بلکه منابعی بی‌جان اما بسیار پویا برای علم، محیط زیست و هویت سرزمینی ما هستند.
وی گفت: موزه‌های علوم طبیعی با اهدافی همچون حفظ و نگهداری میراث طبیعی، آموزش عمومی و آگاهی زیست‌محیطی، پشتیبانی از پژوهش‌های علمی، ذخیره برای آینده و ایجاد ارتباط بین علم و جامعه، ایجاد می‌شود.
این متخصص در ادامه با طرح پرسش‌های دیگری اعم از «چرا اقیانوس‌ها در موزه‌های علوم طبیعی اهمیت دارند؟» و «نقش آثار و نمونه‌های زیرآبی چیست؟»، بیان کرد: اقیانوس‌ها منشأ حیات و منبع غنی تنوع زیستی هستند.
وی افزود: همچنین اثر نمونه‌های زیرآبی سندهای زیست‌محیطی هستند. نگرش به اقیانوس‌ها مرزهای دانش را گسترش می‌دهد، آثار زیرآبی، پیونددهنده علم، تاریخ و زیبایی‌شناسی هستند و موزه‌ها در خط مقدم آموزش و هشدار قرار دارند.
همتی با محوریت تاریخچه موزه‌های علوم طبیعی، گفت: موزه فلورانس ایتالیا، نخستین موزه رسمی علوم طبیعی با ساختار مستقل در اروپا است که در سال 1775 میلادی، به‌طور رسمی تأسیس شده است.
وی همچنین برخی از موزه‌های علوم طبیعی دنیا در کشورهایی همچون فرانسه و اتریش را با ارائه تصاویری از این موزه‌ها و ویژگی‌های منحصربه‌فرد آنها، معرفی کرد.
مستندنگاری آثار علوم طبیعی
این متخصص در بخش دوم این نشست با محوریت چگونگی مستندنگاری آثار علوم طبیعی، بیان کرد: مستندنگاری طبیعت، پدیده‌ای نوین نیست. بشر از دیرباز، با ابزارهایی که در اختیار داشته، کوشیده است جهان پیرامون خود را ثبت، بازآفرینی و نگهداری کند.
وی ادامه داد: اگر غارنشینان با نقوش حیوانات بر دیواره‌ها، حافظه طبیعت را می‌نگاشتند، هنرمند ایرانی نیز با نقش درختان، گل‌ها، پرندگان و منظره‌های طبیعی در فرش‌های نفیس، همان مسیر را ادامه داد. این نقوش، صرفاً تزیین نیستند؛ آنها نوعی مستندنگاری زیباشناسانه و فرهنگی از طبیعت است.
همتی، از مستندنگاری سیستماتیک آثار علوم طبیعی بهعنوان رهیافتی گام‌به‌گام برای شناسایی، طبقه‌بندی و هویت‌بخشی علمی به اثر نمونه‌ها، نام برد و گفت: شناسایی و استخراج سرنخ‌های اولیه (بررسی میدانی برای کشف نشانه‌های زیستی، زمین‌شناختی یا ریختاری قابل ارجاع در هر اثرنمونه، به‌مثابه «سرنخ‌های دانش زیستی»)، از جمله مراحل انجام این مستندنگاری به شمار می‌آید.
وی افزود: همچنین می‌توان به ثبت دقیق داده‌ها و شواهد اولیه (ثبت کلیه اطلاعات قابل اندازه‌گیری و قابل مشاهده، شامل منشأ جمع‌آوری، موقعیت مکانی-زیستی، وضعیت حفاظتی، ساختار فیزیکی و نشانه‌های تاریخی یا زیست‌محیطی)، اشاره کرد.
این متخصص ادامه داد: نسبت‌دهی تحلیلی سرنخ‌ها به اثرنمونه‌ها (تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از تخصص‌های میان‌رشته‌ای (زیست‌شناسی، دیرینه‌شناسی و زمین‌شناسی) برای تعیین جایگاه دیرینه-علمی هر اثرنمونه و مشخص‌سازی روابط آن با دیگر اشیا یا زیست‌بوم‌ها، از جمله این مراحل مستندنگاری است.
وی بیان کرد: شناسنامه‌دارسازی و هویت‌بخشی علمی (ایجاد شناسنامه استاندارد برای هر اثرنمونه شامل کد مرجع، طبقه‌بندی علمی، اطلاعات ژئو–تاکسونومیک، تصویر دیجیتال و لینک به پایگاه داده جهانی مرتبط) و همچنین طبقه‌بندی، نظام‌مندسازی و ارتباط داده‌ها (سامان‌دهی داده‌های خام در قالب پایگاه داده علمی، با دسته‌بندی بر اساس نظام‌های طبقه‌بندی بین‌المللی)، از دیگر مراحل انجام این اقدام است.
همتی در ادامه ضمن تشریح این مراحل مستندنگاری سیستماتیک آثار علوم طبیعی، به معرفی علمی «ماهی شیطان دریا»، یکی از آثار گنجینه آبزیان موزه رضوی، پرداخت.
ارسال نظرات
- پربازدیدترین
- آخرین اخبار
پخش زنده
پویش ها
